1. Kansızlık (Anemi): Gebelik sırasında kan hacminin artmasından dolayı demir ihtiyacımızda artmaktadır. Demir ihtiyacımızı karşılamada eÄŸer besinler ile alınan demir daha çok bitkisel kaynaklı demir kullanımınıda ( düÅŸük emilim), sık aralıklarda doÄŸum yapmak gibi nedelerde gebelikte demir eksikliÄŸini artırabilir. GebeliÄŸinizde kansızlık taÅŸikardi, yorgunluk, baÅŸ dönmesi, düÅŸük doÄŸum ağırlıklı bebek doÄŸumuna hatta bebek ölümlerinde de neden olabilir. Gebelik süresince annenin kan hacmindeki artış nedeni ile ihtiyacınız aynı oranda artmaktadır. Bu nedenle demirden zengin bir diyet ile (kırmızı et, kümes hayvanları, kuru baklagiller, tam tahıl ve zenginleÅŸtirilmiÅŸ tahıl ürünleri gibi demirden zengin besinler) ek olarak demir ilaçları doktor ve diyetisyeniniz tarafından önerilebilinir. Bu ilaçların aç karnına veya taze meyve suları ile birlikte alınması emilimi artırmaktadır. Ayrıca her öÄŸünde sebze ve meyve gibi C vitamini kaynağı besinlerin tüketilmesi, besinlerde bulunan demirin vücutta emilmesine yardımcı olur. Özellikle yemek ile birlikte alınan çay ve kahvenin demir emilimini azaltarak kansızlığa neden olduÄŸunu unutmamak gerekir.
2. Ödem: özellikle gebeliÄŸinizin son 3 ayında gözlemlenen ödem doÄŸal bir süreç olmasına raÄŸmen miktarı ve yaygınlığı oldukça önemlidir. Tedavi edilmeyen preeklemsi hem sizin hemde bebeÄŸinizin saÄŸlığını tehlikeye sokmaktadır.
3. Osteomalasia (kemik dokusu harabiyeti): Gebelikte, kemik dokusunun yapımı ve saÄŸlığı için gerekli olan kalsiyum, fosfor gibi minerallerin yetersiz tüketimi ve D vitamini kaynağı olan güneÅŸ ışınlarından yeterli düzeyde yararlanmama, anne kemiklerinden kalsiyum, fosfor çekilmesine, dolasıyla kemiklerinin yumuÅŸamısına ve kemik dokusunun bozulmasına (osteomalasia) neden olur.
4. Gebelik Zehirlemesi (Toksemi): Yetersiz beslenmenin de içinde bulunduÄŸu birçok nedene baÄŸlı olarak gebeliÄŸin son döneminde, kan basıncının (hipertansiyon) artması, idrarla protein kayıbı sonucu el ve ayaklarda ağır ödemler ile ortaya çıkmaktadır. Plesanta dolaşımı iyi olmadığı için bebek iyi beslenemez, bebek ölümleri görülebilir. Kronik hastalığı olan (böbrek, kalp hastası, diyabetik) gebelerde, ileri yaÅŸ (35 yaÅŸ üzeri) gebelerde, çok ve sık aralıklarla doÄŸum yapmış kadınlarda sıklıkla görülen bir durumdur.
5. Gebelikte Görülen Mide- Bağırsak Rahatsızlıkları: Gebelikteki hormonal deÄŸiÅŸikliklere baÄŸlı olarak sabah bulantıları, kabızlık, mide ekÅŸimesi ve ÅŸiÅŸkinliktir. Bu deÄŸiÅŸikliklere beslenmenizde yapacağınız küçük deÄŸiÅŸiklikler ile hafifletilebilinir.
1. Bulantılar: Daha çok gebeliÄŸin ilk 3 ayında görülen bulantılar, hormonal deÄŸiÅŸikliklerin, özellikle östrojen düzeylerindeki artış ile ortaya çıkmaktadır. Bazı gebeler için ağır bulantılar sıvı/elektrolit dengesinde bozulmaya neden olabilir.
Bulantılar için:
• Koku alma duygusunun oldukça hassaslaÅŸtığı bu dönemde yemek kokuların yoÄŸun olduÄŸu ortamlardan kaçınılmalıdır.fazla baharatlı besinlerden de uzak durmalısınız.
• Sabah yataktan kalkmadan önce; kraker, sade kızarmış ekmek veya tahıldan yapılan kuru besinleri ( kahvaltılık tahıllar, mısır gevreÄŸi vb.) tüketininiz. Bu yolla sindirim süreci baÅŸlayarak, mide asit düzeyinizi azaltılabilir.
• Midenizin boÅŸ kalmasını engellemek için; gün boyunca azar azar ve sık aralıklarla besin tüketmelisiniz. Ä°çecekleri ise öÄŸünler ile birlikte deÄŸil öÄŸün aralarında içiniz. ÖÄŸünleriniz yavaÅŸ tüketiniz.
• Sade makarna, kraker, patates, pirinç, meyve ve sebze gibi kolay sindirilebilir karbonhidratları tercih ediniz.
• Kızartma ve diÄŸer yaÄŸ içeriÄŸi yüksek besin tüketini sınırlandırız.
2. Kabızlık:Gebelikte oluÅŸan hormonal deÄŸiÅŸiklikler, barsak kaslarınızın gevÅŸemesine ve bağırsak hareketlerinizin yavaÅŸlamasına neden olur. Bu durum, kabızlığa neden olabilir. Özellikle kullanılan demir suplementleri bu durumu ağırlaÅŸtırabilir.
Kabızlığı beslenmenizdeki aÅŸağıdaki yazılı olan deÄŸiÅŸiklikler ile önleyebilirsiniz.
• Sebze, meyve, tam tahıl ürünleri, kurubaklagiller gibi posa içeriÄŸi yüksek besinleri tüketiniz. Günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve, kepekli ekmek, tam tahıl ürünleri ve haftada 2 kez kurubaklagil yemekleri tüketerek posa miktarını artırabilirsininiz.
• Günlük sıvı tüketiminizi artırmalısınız. Günde en az 8-10 bardak sıvı tüketmelisiniz.
• Kuru erik, kuru erik suyu ve incir doÄŸal laksatif etkileri nedeni ile kabızlığı önleyebilir.
• Düzenli fiziksel aktivite, bağırsak fonksiyonlarının normal olmasını saÄŸlar. YürüyüÅŸ, yüzme ve hafif egzersizler gebelik süresince yapılabilecek en iyi egzersizlerdir.
3. Mide Yanması /EkÅŸimesi: Daha çok gebeliÄŸin son 3 ayında görülen bu durum, bebeÄŸin sindirim organları üzerindeki baskı sonucunda oluÅŸmaktadır.
Bu rahatsızlığı azaltabilmek için:
1. Yemeklerinizi azar azar ve sık sık tüketiniz.
2. Çok yaÄŸlı ve soslu besinlerden sakınınız.
3. Çay, kahve, kakao gibi kafeinli içecekler, mide bulantısı ve mide ekÅŸimesine neden olabileceÄŸi için tüketmemiz faydalı olacaktır.
4. Yemeklerden sonra mide salgısını bastırmak için yürüyüÅŸ yapabilirsiniz.
5. Uyurken başınızı yüksekte tutmalı ve rahat elbiseler tercih etmelisiniz.
6. Vede kesinlikle doktorunuza danışmadan antiasit ilaçları kullanmayınız.