Birçok besin sizin hayal edebileceÄŸinizden çok bebeÄŸiniz saÄŸlığını etkilemektedir. AÅŸağıdaki yazıda hangi besinlerden kaçınmanız gerektiÄŸini açıklayacağız. Herkes gibi sizde bebÄŸiniz için en iyisini istersiniz. Hangi besinlerden gebeliÄŸiniz boyunca kaçınmanız gerektiÄŸini biliyor musunuz?
1. Civa Ä°çeriÄŸi Yüksek OlanDeniz Ürünlerinden Kaçınınız!
Deniz ürünleri protein ve demir açısından iyi kaynak ve aynı zamanda owega-3 yönünden de oldukça zengindir. Ve de özellikle bebeÄŸinizin beyin geliÅŸiminde oldukça yardımcı olmaktadır. AraÅŸtırmacılar deniz ürünlerinin kısıtlı tüketilmesi sonucunda bebekte davranışsal problemler, sözel yeteneklerden sıkıntı ve diÄŸer geliÅŸimsel sıkıntılar oluÅŸabilmektedir. Bunun yanında bazı balık ve kabuklu deniz ürünleri civa düzeyi açısından riskli olabilir. Aşırı civa bebeÄŸin sinir sistemide olumsuz etki oluÅŸturmaktadır. Büyük ve olgun balıkları civa düzeyi daha yüksek riskli olabilir. Amerikan FDA ve EPA hamile bayanlara bu yönde önerisi ise köpek balığı, kılıç balığı, tile fish, king mackerel gibi büyük balıkların bu dönemde tüketilmemesi yönündedir. Bunun yanında yapısında düÅŸük miktarlarda civa bulunan balıkların tüketilmesi güvenlidir. Bunun yanında haftalık 340 g yada ortalama 2 porsiyon deniz ürünlerinin tüketilmesinin güvenli olacağını belirtmiÅŸtir. (karides, light konserve ton balığı 8170 g geçmiyecek ÅŸekilde), somon, morina, kedi balığı, küçük balıkları tüketmenizde fayda olacaktır.)
2. ÇiÄŸ, Kontamine ve PiÅŸmemiÅŸ Deniz Ürünlerinden Sakınınız!
Özellikle istiridye, midye ve deniztarağı gibi deniz ürünleri bu dönemde tüketmemeniz oldukça önemlidir.
TütsülenmiÅŸ balıklardan uzak durmalısınız. Bunun dışında konserve yada fırında piÅŸirilmiÅŸse tüketmenizde herhangi bir sakıncası yoktur. Göl vb. sulardaki balıkların tüketimine dikkat etmelisiniz. (su kirliliÄŸinden dolayı)
Ayrıca balığın piÅŸirme ısısıda oldukça önemlidir. PiÅŸirilmiÅŸ balığın iç ısısının 63 °C ulaÅŸması antimikrobiyal riski azaltmak adına oldukça önemlidir.
3. Az piÅŸmiÅŸ et, yumurta ve kümes hayvanlarını tüketmeyiniz. Gebelikte hormonal deÄŸiÅŸikliklerden dolayı, bakteriel zehirlenme riskide oldukça artmaktadır. Bakterilere karşı hamile olmadığınıza göre daha ciddi tepkiler verebilir. Bu nedenle, gebelik sırasında yiyeceÄŸiniz etlerin tamamen piÅŸmesine dikkat etmeniz oldukça önemlidir. Özellikle yemek termometresini kullanmanız etin iç sıcaklığının 68 °C ulaÅŸtığından emin olmanız bakteriyel riski en aza indirmek açısından oldukça önemlidir.
4. Özellikle çiÄŸ iÅŸlenmiÅŸ et ürünlerinden (sosis, salam, sucuk vb.) uzak durunuz. EÄŸer tüketceksenizde iyi ÅŸekilde piÅŸmiÅŸ halini tüketiniz.
5. ÇiÄŸ yumurta tüketmeyiniz. Kontaminasyon riski yüksek olan bu besini tüketirken iyi piÅŸmiÅŸ olanı tercih etmeniz bakteriyel riskini en aza indirmektedir.
6. Pastorize olmayan süt ve süt ürünlerinden uzak durunuz. Özellikle yumaÅŸak peynir (krem peyniri vb.)almadan önce etiketini inceleyip pastorize olup olmadığından emin olunuz.
7. Yıkanmamış sebze ve meyvelerden uzak durunuz. Sebze ve meyveleri bol sudan yıkamadan ve zarar göre yerlerini ayıklamadan zararlı bakterilerden arındırmamız mümkün deÄŸil. Özellikle dışardan salata vb. yerken yediÄŸiniz yerin temiz olduÄŸundan emin olmalısınız.
8. KaraciÄŸer tüketiminde dikkatli olunuz. Birçok vitamin ve mineral deposuna sahip olan karaciÄŸer gebelik sırasında tüketilmesi oldukça faydalı bir besindir. Ancak aşırı tüketiminde alınan fazla A vitamini çeÅŸitli doÄŸum defektlerine neden olabilir.
9. Aşırı kafein alımından kaçınınız. Aşırı kafein alımı plesantaya zarar verir ve bebeÄŸin kalp atımı hızını olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca bazı çalışmalarca fazla kafein alımı ile düÅŸük doÄŸum ağırlıklı bebek doÄŸum ve /veya düÅŸük yapma ve ölü doÄŸum arasında iliÅŸki bulunmuÅŸtur. Ayrıca 2008 yapılan bir çalışmada da hamilelik sırasında günde 12 fincan kahve (200 mg kafein) tüketiminin bebeÄŸin geliÅŸimini yavaÅŸlatığını kanıtlamışlardır.
10. Doktorunuzun yada diyetisyenizin bilgisi olmadan bitkisel çay tüketminden uzak durunuz. BebeÄŸin geliÅŸimini olumlu yönde etkileyen bitkisel çaylar hakkında çok az bilgi olmakla birlikte bazı bitkisel çayların olumsuz yönde etkilediÄŸi (özellikle kırmızı ahududu, frambuaz yaprakları vb.) hakkında birçok çalışma vardır.
11. Alkol tüketiminden uzak durunuz. Birkez içmenin bebÄŸiniz üzerinden muhtemelem herhangi bir olumsuz etkisinin olmamasının yanında alkolde gebelik sırasında güvenilir düzey diye bir kavram bulunmamaktadır. Bundan dolayı bebeÄŸiniz saÄŸlığı için bu dönemde uzak durmalısınız. Alkol tüketimi ile düÅŸük yapma arasında sıkı bir iliÅŸki kanıtlanmıştır. Gebelik sırasında alkol tüketimi ile fetal alkol sendromu sonucunda fetal deformelere, kalp problemlerine, düÅŸük doÄŸum ağırlıklı doÄŸuma vede zihinsel gereliÄŸi yol açar. Hatta orta düzeyde alkol tüketimi bile beyinsel geriliÄŸe neden olabilir.eÄŸer hamile olduÄŸunuzu bilmeden alkol tükettiysenizde dokorunuzu bu konuda bilgilendirmelisiniz.
Åžüphesizki; bir diyetisyen tarafından hazırlanan saÄŸlıklı ve dengeli bir beslenme programı doÄŸacak bebÄŸinize verebileceÄŸiniz en güzel hediye. Planlı gebelik yapıp gebelik öncesi dönemde de saÄŸlıklı bir beslenmeye adapte olmak ideal olsada baÅŸlamak için hiçbir zaman geç deÄŸil! SaÄŸlıklı, lezzetli ve besleyici besinlerin harmanı ile vücudunuzu desteklemenin, rahat bir gebelik geçirmenizin yanı sıra saÄŸlıklı olma hissi yanında rahat bir doÄŸum geçirmenizi vede bebeÄŸinizin saÄŸlıklı geliÅŸip büyümesindede destek olacaktır.
Günlük yediÄŸimiz besinler vücudumuzun iÅŸleyiÅŸini, geliÅŸip, büyümemizi, enerjimizi koruyup bugünlere gelmemizi oldukça etkilemektedir. Ayrıca temel saÄŸlıklı beslenme kuralları doÄŸmuÅŸ olacak olan çocuÄŸunuz beslenme alışkanlıklarında bir model teÅŸkil ederek çocukluk çağında bebeÄŸinizi saÄŸlıklı beslenmesinide saÄŸlamış olacaksınız.
Gebelik hayatta tek evredir aslında, sizin beslenme alışkanlıklarınızı diÄŸer bireyin direkt olarak etkinlendiÄŸinden dolayı. Beslenmenize lezzetli sebzeler, tam tahıl ürünleri ve baklagiller, orta düzey protein dahil etmelisiniz yada aksi durumda bebeÄŸinize zor bir baÅŸlangıç vermiÅŸ olacaksınız.
Nebahat Keskin
Uzman Diyetisyen - Ankara